Zwierzę Mocy: Koń

Bóg zaczerpnął garść wiatru południowego i dmuchnął na niego swoim oddechem i tak stworzył konia…

Jeżeli rozpatrujemy Królestwo Zwierząt w kategoriach wkładu w rozwój cywilizacji człowieczej, to z pewnością koń jest na pierwszym miejscu. Asystował człowiekowi pierwotnemu w codziennym życiu, sztuce, wierzeniach. Spotykamy jego wizerunek w pierwotnych jaskiniach, w których rodziły się pierwsze plemiona. Pojawia się w świętych księgach, mitologiach, legendach i apokryfach praktycznie każdej cywilizacji i kultury. Był więc nie tylko codziennym partnerem, ale także mistycznym symbolem.

W kulturze Celtów koń był zwierzęciem totemicznym, czczonym na równi z wieloma bóstwami. Łączyli oni konia głównie z wojną, zawsze w kontekście zwycięstwa i triumfu. Był dla nich symbolem podboju i ekspansji terytorialnej. Wojowników i ich wierzchowce łączyła głęboka duchowa więź, ale w tradycji celtyckiej koń był nie tylko ich atrybutem.

Biała Klacz

Najważniejsza bogini celtycka, Epona (inaczej Rhionna) przedstawiana była zawsze z koniem, lub źrebakami, które jej towarzyszyły. Epona była szybsza niż rumaki, co z miłości do człowieka, stało się przyczyną jej zguby. Wg mitologii została, pomimo zaawansowanej ciąży, zmuszona do udziału w wyścigu ku uciesze niegodziwego króla. Zwyciężyła wyścig, jednak po przekroczeniu linii mety wycieńczona zmarła, wydając ostatnim tchnieniem na świat bliźnięta. To właśnie one są utożsamiane z późniejszymi wizerunkami towarzyszących Eponie źrebiąt. Wierzono, że jej Dusza pośmiertnie przyjęła postać białej klaczy, która stała się świętym zwierzęciem i ukochaną towarzyszką celtyckich kapłanek, będąc symbolem matriarchalnej pierwotnej mocy, siły i miłości.

Podobną symbolikę konia spotykamy także w mitologii greckiej i rzymskiej, w której koń oprócz siły i wojennych atrybutów, uosabiał również płodność i ciągłość życia oraz odrodzenie. Tutaj mamy także do czynienia z jednym z elementów żywiołów, tym razem z wodą. Według mitologii Posejdon przemieszczał się rydwanem zaprzężonym w stworzone przez siebie hipokampy, mitycznych praprzodków koni, o ciele pół konia pół ryby. Wymykał się także ze swojego pałacu pod postacią ogiera i w tej właśnie postaci uwiódł Demeter, boginię płodności. Demeter z kolei przyjmowała postać białej klaczy. Pojawia się tu niezwykłe podobieństwo wierzeń – po raz kolejny biała klacz symbolizuje kobiecą moc, siłę i płodność.

Hinduizm czci białego konia, jako wierzchowca, na którego grzbiecie przybędzie Kalkin, ostatni z dziesięciu awatarów Wishnu, który przybędzie pod koniec obecnie trwającej epoki – kalijugi i niszcząc zło doprowadzi nas do ery najwyższej moralności – kritajugi. Wiąże się go także z Waruną, bogiem wód i nieba, odpowiedzialnym między innymi za wędrówkę słońca i księżyca po niebie, utożsamiając białego rumaka z kosmosem.

W buddyzmie skrzydlaty biały koń niesie Księgę Praw, a buddyści wierzą, że na jego grzbiecie Budda opuścił fizyczny świat.

Równowaga żywiołów

Koń jest także jednym ze znaków chińskiego horoskopu:

25.I.1906 – 12.II.1907,

11.II.1918 – 31.I.1919,

30.I.1930 – 16.II.1931,

15.II.1942 – 04.II.1943,

03.II.1954 – 23.I.1955,

21.I.1966 – 08.II.1967,

07.II.1978 – 27.I.1979,

27.I.1990 – 14.II.1991,

12.II.2002 – 31.I.2003,

31.I.2014 – 18.II.2015

Ludzie urodzeni w tym czasie są niezależni, odważni, towarzyscy. Pasjonuje ich poszukiwanie nowych wyzwań, są wiecznie aktywni i ciekawi świata. Koń w kulturze Chin reprezentuje głównie praktyczność, miłość, oddanie, wytrzymałość i stabilność.

Osobiście najbliżej mi do postrzegania konia przez rdzennych Amerykanów, dla których był on idealną równowagą żywiołów. Łączył w sobie płodną moc ziemi, z energią ognia, mądrością wiatru i życiodajną siłą wody. Był przewodnikiem do świata Duchów, posłańcem i tłumaczem. Jednocześnie dziko wolny, ale wolnością oswojoną. Poprzez wzajemny szacunek człowieka i zwierzęcia tworzyła się niezwykła i nierozerwalna więź, w której obie strony czuły nie tylko przywiązanie, ale także wzajemną odpowiedzialność. Międzygatunkowe stado, plemię Duchów Natury, w którym ludzie i zwierzęta byli równi sobie, jako elementy świata, łączące się w rytuałach przejścia w świecie Duchów.

Każdy z nas kojarzy wizerunek dzikiego mustanga z prerii – współcześnie z tym jest on najczęściej utożsamiany. Na pierwszy rzut oka najbliżej mu zatem do żywiołu wiatru, jednak prawdziwa natura konia łączy w sobie cztery elementy żywiołów – ognia, wody, ziemi i wiatru.

Podobnie jest z symbolicznymi skojarzeniami – te najpopularniejsze to oczywiście wolność, szlachetność, siła, piękno, wytrzymałość, wierność, brak barier, swoboda przemieszczania się,… ale w koniach drzemie o wiele więcej.

Ich piękno i majestat oraz mimo dzikości, wyjątkowa głęboka więź z człowiekiem, od zawsze powodowały, że w wielu kulturach uznawane były za zwierzęta święte.

Pomimo z pozoru płochliwej natury, koń jest zwierzęciem nieustraszonym, broniącym swojego stada do ostatniego tchnienia. Dzięki niemu przez tysiące lat ludzie przemierzali kontynenty, poszerzali swoje terytoria, podróżowali i przekazywali wiadomości. Jeszcze do połowy XX wieku koń był jednym z głównych „środków transportu”. Celowo określenie to wzięte jest w cudzysłów, ponieważ uprzedmiotawia tę niezwykłą istotę, która z ogromną cierpliwością, wysiłkiem, często ponad jej możliwości wiernie służy człowiekowi w życiowej drodze realnej oraz mistycznej.